رنگ شناسی

۱۴۰۰/۰۳/۰۳

رنگ شناسی
اگر شما مقالات قبلی را مطالعه کرده باشید در مورد رنگ های مکمل،خنثی،گرم وسرد تاحدودی توضیح داده ایم. امروز نیز می خواهیم در مورد رنگ ها بیشتر براتون توضیح بدیم.
یوهانس آبتن یکی از معروف ترین محققان رنگ محسوب می شود که مقالات و کتاب های بسیار زیادی درزمینه رنگ ها ارائه داده است. رنگ ها اساسا از نظر ماهیت به دو دسته کلی تقسیم می شوند:
رنگ های فام دار(کروماتیک)
رنگ های بی فام(آکروماتیک)
رنگ های فام دار به رنگ هایی که دارای رنگدانه هستند گفته می شود .این گونه رنگ ها دارای ماهیت رنگی هستند به این معنی که ما می توانیم نامی از یک رنگ را به این گروه بدهیم. رنگ های بی فام به رنگ هایی گفته می شود که فاقد رنگدانه هستند. این گونه رنگ ها دارای ماهیت رنگی نیستند. مثل سفید،سیاه،خاکستری های مابین این دو.
رنگ های اصلی
شامل سه رنگ زرد،قرمز،آبی ست. که همه ی رنگ ها ی چرخه رنگ ،از ترکیب این سه بوجود می آیند.
رنگ های فرعی
ازترکیب دورنگ اصلی بوجود می آیند. قرمز+آبی=بنفش زرد+قرمز=نارنجی آبی+زرد=سبز
رنگ های میانی
شامل رنگ هایی می شوند که مابین رنگ های اصلی و فرعی قرار می گیرند . بنفش آبی، آبی سبز ، زرد سبز، زرد نارنجی ،نارنجی قرمز ، قرمز بنفش .
تضادهای رنگی
به تقابل و اختلاف میان ماهیت و حالت های مختلف رنگی،تضاد رنگ می گویند. به عبارتی هرچه اختلاف باتضاد میان یک رنگ با رنگ های اطرافش بیشتر باشد،آن رنگ برجسته تر و قابل تشخیص تر خواهد بود. ایجاد تضاد رنگی کاربرد زیادی در زبان تصویر دارد. آبتن در کتاب هنر رنگ خود به هفت نوع تضاد رنگی اشاره کرده که در ادامه مطلب به بررسی آنها می پردازیم.
الف) تضاد ته رنگ (تضاد سه رنگ اصلی)
ب ) تضاد رنگ های مکمل (تضاد رنگ های اصلی و فرعی )
پ) تضاد رنگ های سرد و گرم
ث)تضاد اشباع رنگ (تضاد کیفیت رنگ)
ج )تضادهمزمانی رنگ ها (تضاد هم پایه یا سیمولتانه)
چ )تضاد وسعت رنگی (تضاد کمیت رنگی) 
تضاد سه رنگ اصلی
 قبلا نیز در مورد رنگ های اولیه ی یا سه رنگ اصلی، که شامل رنگ های قرمز ،زرد و آبی هستند این سه رنگ به این دلیل که هر کدام به صورت خالص در طبیعت وجوددارندواز خانواده ی یکدیگر نیستند متضاد هستند. از کنارهم قرارگرفتن سه رنگ اصلی تضاد رنگی زیادی را در تصویر ایجاد می کند. استفاده از رنگ های اصلی بدون هیچ ترکیبی و به صورت خالص سبب می شود که هر کدام از رنگ ها برجسته و نمایان به نظر آید. تضاد رنگ های اصلی ساده ترین نوع ایجاد تضاد است که در هنرهای بومی و محلی از این نوع تضاد  استفاده زیادی می شود .
همجواری رنگ های اصلی
زمانی که سه رنگ اصلی در کناریکدیگر قرار می گیرند زیباترین  شکل همجواری را به وجود می آورد و فضای هماهنگ را می سازند. از سه رنگ اصلی می توان این رنگ ها را در رنگبندی لباس به شیو های مختلف به کاربرد. درست است که از این سه رنگ به عنوان رنگ های متضادنام برده شده اما رنگی متناسبی را درفضای رنگی لباس ایجاد می کند.
تضاد رنگ های مکمل 
در چرخه ی رنگ،از ترکیب دوتایی رنگ اصلی ،رنگ های فرعی حاصل می شود که هر رنگ فرعی به دست آمده بایکی از رنگ های اصلی مکمل یکدیگر محسوب می شود.
 کنار هم قرارگرفتن رنگ های مکمل باعث ایجاد تضاد می شود. در طبیعت این گونه تضاد ها زیاد به چشم می خورد. مانند گل های قرمزی که درون فضای سبز جلوه می کند.
همجواری رنگ های مکمل 
هر رنگ،دارای رنگ مکمل خودش است. همجواری رنگ های مکمل باعث می شود که ارزش های رنگی هرچه بیشتر نمایان شود. هم چنین باید به این نکته باید توجه کرد فقط دو رنگ مکمل در کنارهم، اوج همجواری مکمل هانیست. پس می توان از هر دو یاچند مجموعه مکمل های رنگی در رنگبندی یک لباس بهره جست تا به ترکیبی هماهنگ و مناسب و کامل دست یافت.
تضاد رنگ های گرم وسرد
در چرخه ی رنگ از لحاظ درجه ی حرارت ،سه دسته وجود دارد : رنگ های سرد ، رنگ های گرم ، رنگ های نسبی هر دسته از این رنگ ها از لحاظ سرما وگرما،تاثیر خاصی بر بیننده دارند . انسان در محیط هایی با رنگ گرم احساس گرمای بیشتری نسبت به محیط هایی با رنگ های سرد می کند. از نظر فیزیولوژیکی هم رنگ های سرد و گرم تاثیر مستقیم بر جریان خون دارند. در کل رنگ های سرد حسی از آرامش در افراد بوجود می آورد. و رنگ های گرم حس تحرک در افراد را به وجود می آورد. به همین سبب کنار هم قرارگرفتن رنگ های گرم و سرد تضاد ایجاد می کند. برای مثال اگر رنگی گرم درون مجموعه ای از رنگ سرد قرار گیرد به وضوح خود را آشکار پدیدار می شود. عکس این موضوع نیز صادق است.
همجواری رنگ های سرد وگرم : از ویژگی همجواری رنگ های گرم و سرد آن است که مجموعه ای متعادل راازنظر درجه حرارت در ترکیب بندی رنگ لباس ارائه می دهد. نکته ای که حائز اهمیت این است که گروه رنگی سرد،گرم ونسبی یکسان نیست ، مثلا آبی در مجاور قرمز سردتر از آنچه که هست به نظر می رسد.
تضاد تیره و روشن رنگ ها
تیرگی و روشنی یکی دیگر از قابلیت های رنگی است. قرار گرفتن دو رنگ سیاه (آخرین حد تاریکی) وسفید (اولین حد روشنایی)  در کنار هم بیشترین تضاد رنگی را ایجاد می کند. همه ی رنگ ها به خودی خود دارای درجه ای از تیرگی و یا روشنی هستند. مانند رنگ زرد که خود به خود رنگ روشن است و رنگ بنفش خود به خود تیره است. معادل آن را می توان در خاکستری مابین سیاه و سفید یافت.
همجواری رنگ های تیره و روشن
وجود تیرگی و روشنی متنوع در یک مجموعه ی رنگی،باعث بالابردن ارزش های دیداری رنگ می گردد.
تضاد اشباع رنگ 
اشباع درجه خلوص یک رنگ رامشخص می کند. یا به عبارتی دیگرخالص ترین درجه ی درخشش خلوص رنگی را اشباع می گویند که با رنگ های ناخالص و کم درخشش تضاد دارد.
تضاد همزمانی
به فعل و انفعالاتی گفته می شود که پس از دیدن یک رنگ از طریق چشم ، در ذهن جای گیرد.این پدیده اساس تضاد همزمانی راتشکیل می دهد. بنابراین تضاد همزمانی پدیده ای ذهنی ست، برای ایجادتضاد در تصاویر در واقع باید به اثر خنثی کننده پدیده همزمانی رنگ مکمل توجه داشت.
همجواری رنگ در تضاد همزمانی 
زمانی که رنگ زمینه از خانوادای گرن باشد،خاکستری برآن سریع تر رنگ مکمل را به نظر می رساند.
تضاد وسعت رنگی (تضاد کمیت رنگی)
هر گاه ما بین اندازه سطوح رنگ ها اختلافی به وجود آید تضاد وسعت رنگی پدیدار می شود. تضاد وسعا رنگی امکان دارد مابین رنگ های هم خانواده،رنگ های غیر هم خانواده و مکمل ، وجود داشته باشد. همچنین درجه تضاد وسعت رنگی تغییر پذیر باشد.
تضاد وسعت رنگ های هم خانواده
یک رنگ با وسعت های مختلف تیره و روشن می تواند تضاد وسعت رنگی ایجاد کند.
همجواری در تضاد وسعت رنگی
قوانینی که در این زمینه ارائه شده بدین گونه است که رنگ ها باوسعت های متفاوت همزمان به یک تعادل دیداری می رسند،نکته حائز اهمیت این است که همیشه نیازی به رعایت این قوانین نیست و می توان بنابرنیاز در طرح لباس وسعت های رنگی راتغییرداد یا وسعت یک سطح راحاکم نمود.

پیغام